บทความน่ารู้
วัสดุการแพทย์



วัสดุการแพทย์


          วัสดุการแพทย์ โดย ดร.จินตมัย สุวรรณประทีป

            ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มนุษย์ได้พยายามค้นหาวิธีการที่จะทำให้มีชีวิตที่ยืนยาวและปราศจากความเจ็บป่วยพัฒนาการทางเทคโนโลยีการรักษาที่ก้าวหน้ามากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้มนุษย์มีชีวิตที่ยืนยาวมากขึ้น อย่างไรก็ตามเราก็ยังคงต้องประสบกับความเจ็บป่วยและการเสื่อมถอยของสภาพร่างกายไปตามอายุขัย เมื่อเราเจ็บป่วย อวัยวะในร่างกายไม่สามารถทำหน้าที่ได้ตามปกติ หรืออาจบกพร่องในการทำหน้าที่ เราต้องการการบำบัดหรือรักษา เพื่อที่จะได้กลับมามีสุขภาพดีดังเดิม นอกจากยารักษาโรคแล้ว บางครั้งจะต้องมีการใช้วัสดุหรืออุปกรณ์ใส่เข้าไปใช้งานภายในร่างกาย เพื่อช่วยในการรักษา เสริมสร้าง หรือทดแทนเนื้อเยื่อ อวัยวะ หรือระบบการทำงานของร่างกายที่เสียหาย วัสดุเหล่านี้อาจเป็นวัสดุสังเคราะห์ กึ่งสังเคราะห์  หรือวัสดุธรรมชาติ  และอาจรวมถึงวัสดุที่มีชีวิต เช่น เซลล์ก็ได้ เราเรียกกลุ่มวัสดุที่ถูกนำมาใช้งานในลักษณะดังกล่าวนี้ว่า วัสดุการแพทย์
          วัตถุประสงค์ของการใช้วัสดุการแพทย์
            วัสดุการแพทย์สามารถนำไปใช้งานได้หลากหลายลักษณะ ทั้งการนำตัววัสดุนั้นไปใช้ประโยชน์ในการทำหน้าที่ต่างๆโดยตรง และการนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอุปกรณ์การแพทย์ เพื่อที่จะนำไปใช้งานทางการแพทย์อีกต่อหนึ่งก็ได้ วัสดุบางประเภทอาจนำไปใช้งานเป็นระยะเวลานาน  บางประเภทอาจใช้งานได้เพียงระยะเวลาสั้นๆ หากมองถึงวัตถุประสงค์ในการใช้งานโดยรวมของวัสดุการแพทย์แล้ว อาจแบ่งออกได้ ดังนี้

             ๑. ใช้ในการทดแทนส่วนของร่างกายที่เสียหาย เมื่ออวัยวะหรือส่วนของอวัยวะภายในร่างกายเกิดความเสียหาย ทำให้ไม่สามารถทำหน้าที่ได้ดีเช่นเดิม ไม่ว่าจะด้วยสาเหตุจากการเจ็บป่วย หรือจากการเสื่อมสภาพของอวัยวะดังกล่าวก็ตาม จะต้องเอาอวัยวะหรือส่วนของอวัยวะดังกล่าวออกไป แล้วนำวัสดุหรืออุปกรณ์การแพทย์มาใช้ทดแทนการ     ทำหน้าที่ของอวัยวะ  หรือส่วนของอวัยวะดังกล่าวนั้น เพื่อให้สามารถกลับมาทำหน้าที่ได้ใกล้เคียงอวัยวะนั้นๆ ดังเดิม ตัวอย่างของวัสดุการแพทย์ที่นำมาใช้งานในลักษณะนี้  ได้แก่ ข้อเทียม หมอนรองกระดูกเทียม เครื่องล้างไตเทียม
             ๒. ช่วยรักษาการบาดเจ็บของร่างกาย การบาดเจ็บของผู้ป่วยในบางลักษณะ เช่น การฉีกขาดของผิวหนัง  หรือการแตกหักของกระดูก ร่างกายสามารถรักษาบาดแผลเหล่านั้นได้ด้วยตัวเอง แต่เพื่อให้การรักษานั้นเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ แพทย์จะใช้วัสดุหรืออุปกรณ์ต่างๆ ในการช่วยรักษาตัวเองของร่างกาย ตัวอย่างของวัสดุการแพทย์ที่ใช้เพื่อจุดประสงค์นี้ ได้แก่ ไหมเย็บแผลสำหรับยึดติดการฉีกขาดของเนื้อเยื่อ เฝือก แผ่นดามกระดูก และสกรูดามกระดูกสำหรับยึดติดในบริเวณที่เกิดการแตกหักของกระดูก
             ๓. ปรับปรุงการทำงานของร่างกาย ในบางครั้งอวัยวะของมนุษย์อาจจะมีประสิทธิภาพในการทำงานลดลง ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ เราก็ต้องการวัสดุการแพทย์ที่จะเข้าไปช่วยเสริมหรือปรับปรุงการทำงานของอวัยวะดังกล่าวให้กลับมาทำงานได้ดีเช่นเดิม โดยไม่ต้องเปลี่ยนอวัยวะนั้น เช่น เครื่องกระตุ้นหัวใจสำหรับควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจให้เป็นไปตามปกติ เลนส์สัมผัสหรือคอนแทกเลนส์ (contact lens) ที่ใช้แก้ไขความผิดปกติของสายตา
             ๔. เพื่อเพิ่มความสวยงาม บางครั้งอาจไม่ได้นำวัสดุการแพทย์ไปใช้งานเพื่อรักษาอาการบาดเจ็บ แต่ใช้เกี่ยวกับการเพิ่มความสวยงามของผู้ที่ไม่พึงพอใจในอวัยวะที่ตนเองมีอยู่ ในลักษณะที่เป็นการตกแต่ง หรือเสริมแต่งให้อวัยวะต่างๆ มีความสวยงามมากขึ้น ตัวอย่างเช่น เต้านมเทียม คางเทียม ดั้งจมูกเทียม
             ๕. ช่วยในการวิเคราะห์โรคและการรักษา ในการวินิจฉัยและการรักษาโรคต่างๆ แพทย์ต้องมีการใช้วัสดุการแพทย์ต่างๆ เพื่อช่วยในการทำงาน วัสดุการแพทย์เหล่านี้มักใช้งานได้ในระยะสั้นๆ เช่น สายสวน สายล้าง ท่อยางต่างๆ
 
ขอบคุณที่มา : สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 30


แสดงความคิดเห็น

เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ


เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ

เป็นเว็บไซต์ระบบ Responsive 100% สามารถปรับรูปแบบการแสดงผลได้เองโดยอัตโนมัติ ตามอุปกรณ์ที่เปิดชม (ทั้ง Front end และ Back end) เช่น สมาร์ทโฟนทุกรุ่น, แท็บเล็ต, iPad และ iPhone เป็นเจ้าของได้แล้ววันนี้ ในราคาโปรโมชั่น 2 แถม 1

คลิกดูรายละเอียด