บทความน่ารู้
ปัจจัยภายนอกของพืช



ปัจจัยภายนอกของพืช

ปัจจัยภายนอก โดย รองศาสตราจารย์ ดร. พีรเดช ทองอำไพ

          ปัจจัยภายนอกมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ต่อการออกดอกของพืช ในกรณีของไม้ผลนั้น โดยทั่วไปแล้วสิ่งที่มีผลกระทบต่อการออกดอกมาก ได้แก่ อุณหภูมิและปริมาณน้ำ ในดิน ซึ่งทั้งสองปัจจัยนี้บางครั้งก็มีส่วนเสริม ซึ่งกันและกัน เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยเหล่านี้มากขึ้น จึงขออธิบายรายละเอียดดังนี้
ปัจจัยภายนอก โดย รองศาสตราจารย์ ดร. พีรเดช ทองอำไพ
          ปัจจัยภายนอกมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ต่อการออกดอกของพืช ในกรณีของไม้ผลนั้น โดยทั่วไปแล้วสิ่งที่มีผลกระทบต่อการออกดอกมาก ได้แก่ อุณหภูมิและปริมาณน้ำ ในดิน ซึ่งทั้งสองปัจจัยนี้บางครั้งก็มีส่วนเสริม ซึ่งกันและกัน เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยเหล่านี้มากขึ้น จึงขออธิบายรายละเอียดดังนี้
น้ำ
          น้ำเป็นปัจจัยสำคัญมากอย่างหนึ่งที่ควบคุมการออกดอก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับไม้ผลเขตร้อนหลายชนิด อาจกล่าวได้ว่า ไม้ผลหลายชนิดออกดอกได้เมื่อเกิดสภาพขาดน้ำ และจะไม่ออกดอกเมื่อมีน้ำมากเกินไป หรือได้รับน้ำอย่างสม่ำเสมอ  ดังนั้น จะสังเกตได้ว่าต้นไม้หลายชนิดไม่ออกดอกในฤดูฝน แต่จะออกดอกได้ใน ฤดูแล้ง อย่างไรก็ตาม หากเกิดภาวะขาดน้ำนานเกินไป ก็อาจมีผลทำให้ต้นไม้นั้นตายได้ แทนที่จะเกิดการออกดอก นอกจากนี้ ไม้ผล หลายชนิดจะมีการออกดอกได้ดีเมื่ออยู่ในสภาพที่ขาดน้ำ และมีอุณหภูมิต่ำ นั่นคือ  ทั้งสองปัจจัยนี้มีผลส่งเสริมซึ่งกันและกันได้ อย่างไรก็ตาม หากต้นไม้อยู่ในสภาพที่ปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งไม่เหมาะสม เช่น ได้รับน้ำมากเกินไป ถึงแม้อากาศจะเย็น ก็ไม่สามารถ ออกดอกได้
แสง
          พืชบางชนิดมีการตอบสนองต่อแสงในเรื่องของการออกดอก การตอบสนอง ต่อแสงนี้จะเกี่ยวข้องกับความยาวของช่วงกลางวันที่ต้นไม้ได้รับแสงในแต่ละวัน ในรอบปี ความยาวของเวลาช่วงกลางวันและกลางคืนจะแตกต่างกันไป เช่น ในฤดูร้อน ช่วงกลางวันจะยาวนานกว่าในช่วงฤดูหนาว หมายความว่า ต้นพืชที่ปลูกในฤดูร้อนย่อมได้รับแสงยาวนานกว่าในช่วงฤดูหนาว พืชบางชนิดออกดอกได้เมื่อความยาวของวันสั้นลง เช่น ในฤดูหนาว จึงเรียกพืชเหล่านี้ว่า พืชวันสั้น ส่วนพืชบางชนิดออกดอกได้ในสภาพที่มีความยาวของวันนานกว่า จึงเรียกพืชเหล่านี้ว่า พืชวันยาว อย่างไรก็ตาม ช่วงความยาวของวันที่กำหนดการออกดอกหรือไม่ออกดอกของพืชนั้น ไม่ได้แบ่งที่ความยาวของวัน ๑๒ ชั่วโมงเป็นหลัก แต่ขึ้นอยู่กับพืชแต่ละชนิด จุดที่แบ่งความยาวของวันที่พืชแต่ละชนิดต้องการนี้เรียกว่า  ช่วงความยาววันวิกฤติ หมายความว่า พืช วันสั้นจะออกดอกได้ที่ช่วงความยาวของ วันสั้นกว่าช่วงความยาววันวิกฤติ เช่น ต้นเบญจมาศ บางสายพันธุ์จัดเป็นพืชวันสั้น  และสามารถออกดอกได้ที่ความยาวของวันสั้นกว่า ๑๓.๕ ชั่วโมง แต่หากปลูกในสภาพ ที่ความยาวของวันมากกว่า ๑๓.๕ ชั่วโมง  ก็จะไม่มีการออกดอก การควบคุมการออก ดอกของพืชเหล่านี้จึงทำได้โดยการควบคุมจำนวนชั่วโมงที่จะให้พืชได้รับแสงหรือให้อยู่ในที่มืด หากเป็นพืชขนาดเล็ก ก็สามารถใช้แสงไฟจากหลอดไฟฟ้าเป็นแหล่งกำเนิดแสงได้ และหากต้องการจำกัดชั่วโมงการรับแสงให้น้อยลงกว่าธรรมชาติ ก็อาจทำได้โดยการใช้ผ้าดำคลุมแปลงปลูก โดยทั่วไป ไม้ผลยืนต้นส่วนใหญ่ที่ปลูกในประเทศไทยมักไม่ตอบสนองต่อช่วงแสง นั่นคือ การออกดอกไม่ได้ขึ้นอยู่กับช่วงความยาวของวัน แต่ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและปริมาณน้ำในดินเป็นสำคัญ
 
ขอบคุณที่มา : สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 27


แสดงความคิดเห็น

เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ


เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ

เป็นเว็บไซต์ระบบ Responsive 100% สามารถปรับรูปแบบการแสดงผลได้เองโดยอัตโนมัติ ตามอุปกรณ์ที่เปิดชม (ทั้ง Front end และ Back end) เช่น สมาร์ทโฟนทุกรุ่น, แท็บเล็ต, iPad และ iPhone เป็นเจ้าของได้แล้ววันนี้ ในราคาโปรโมชั่น 2 แถม 1

คลิกดูรายละเอียด