บทความน่ารู้
การตรวจสอบอัญมณี



การตรวจสอบอัญมณี

            ด้วยเหตุว่าอัญมณีส่วนใหญ่จะเป็นแร่ชนิดต่างๆ ดังนั้นการตรวจจำแนกประเภท และการจัดแบ่งชนิดอัญมณี จึงมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการตรวจจำแนกชนิดแร่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้อัญมณีแต่ละประเภท แต่ละชนิดที่เป็นแร่นั้นต่างก็มีคุณสมบัติทางเคมี ทางกายภาพ ทางแสงเฉพาะตัว และปกติจะคงที่ดังนั้น การวัดหาค่าและตรวจสอบคุณสมบัติต่างๆ นี้ให้ถูกต้องแม่นยำโดยใช้เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นสิ่งจำเป็นและเป็นประโยชน์มาก ทั้งยังให้แนวทางที่เป็นไปได้ในการตรวจจำแนกประเภทและชนิดอัญมณีได้อย่างถูกต้องแม้ว่านักแร่วิทยาและนักอัญมณี จะใช้วิธีการตรวจจำแนกและเครื่องมือหลายชนิดที่คล้ายคลึงกัน แต่ก็ยังมีความแตกต่างในลักษณะพื้นฐานวิธีการ การตรวจสอบอัญมณีซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่สุดในวิชา "อัญมณีศาสตร์"  คือ การใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นการรวบรวมข้อมูลหลักฐานที่ได้จากการปฏิบัติการทดสอบ ที่เหมาะสมเพียงพอสำหรับการสรุปผลที่จะจำแนกประเภทของอัญมณี และจัดแบ่งอัญมณีนั้นได้เป็น ชื่อและชนิดแร่ ตามลำดับ โดยมีวิธีการซึ่งไม่เหมือนกับวิธีการหลายๆ อย่างในการตรวจแร่ เป็นต้นว่าถูกจำกัดขั้นตอนต่างๆ ในการตรวจสอบต้องมีความสมบูรณ์ ความรวดเร็วในการตัดสินวิเคราะห์และต้องไม่ทำให้อัญมณีเกิดความเสียหาย นอกจากนี้ ขั้นตอนต่างๆ ของการตรวจจำแนกชนิดอัญมณีต่างๆ อย่างถูกต้องนั้น จำเป็นจะต้องประยุกต์ใช้ความรู้ทางวิชาอัญมณีศาสตร์เข้าการดูดกลืนแสง ความถ่วงจำเพาะ และลักษณะตำหนิมลทินภายในต่างๆ เป็นต้น รวมทั้งการแปลความหมายที่ถูกต้องจากข้อมูลที่ได้จากการทดสอบด้วยเครื่องมืออัญมณีศาสตร์ที่เหมาะสมอย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพในการตรวจสอบอัญมณีนั้นจะมีความสัมพันธ์โดยตรงกับประสบการณ์ และความรู้ความสามารถของผู้ตรวจ

ขั้นตอนต่างๆ ในการตรวจสอบอัญมณี

          ขั้นตอนต่างๆ ในการตรวจสอบอัญมณีสามารถแบ่งออกได้เป็น ๕ ขั้นตอนใหญ่ๆบนหลักเกณฑ์พื้นฐานของการวัดหาค่าและตรวจสอบสมบัติต่างๆ ของอัญมณีทั้งทางกายภาพทางแสงที่ถูกต้อง ประกอบกับการตรวจดูอัญมณีนั้นภายใต้กล้องจุลทรรศน์กำลังขยายสูง เพื่อพิจารณาถึงลักษณะ ตำหนิ มลทินภายในต่างๆเป็นต้น

         
๑) การตรวจดูโดยทั่วไปด้วยตาเปล่าแว่นขยายหรือกล้องจุลทรรศน์กำลังขยายต่ำ ๑๐-๓๐ เท่า ดู สี ความโปร่ง การเจียระไนปรากฏการณ์ ประกาย ความวาว การกระจายแสงความหน่วง แนวแตก การแตก ตำหนิภายนอกต่างๆ การประกบ เป็นต้น
          ๒) การตรวจดูด้วยกล้องจุลทรรศน์กำลังขยายสูง ๓๐-๒๐๐ เท่า เป็นการตรวจวิเคราะห์จำแนกลักษณะชนิดมลทินภายในต่างๆของอัญมณี เช่น อัญมณีธรรมชาติ อัญมณีสังเคราะห์ อัญมณีเทียม อัญมณีเลียนแบบอัญมณีที่ได้มีการปรับปรุงคุณภาพ เป็นต้น จะต้องใช้ระบบแสงที่ถูกต้องเหมาะสมในการตรวจหรือการตรวจดูโดยการจุ่มอัญมณีลงในน้ำหรือน้ำยาบางอย่าง
          ๓) การวัดหาค่าดัชนีหักเหของแสง โดยใช้เครื่องรีแฟรกโตมิเตอร์ ซึ่งทำได้ทั้งอัญมณีที่มีผิวมันราบเรียบและผิวโค้ง วัดหาค่าดัชนีหักเหของอัญมณีชนิดต่างๆ (ค่าเดียว สองค่า สามค่า)ค่าไบรีฟริงเจนซ์ (Birefringence) ซึ่งเป็นค่าความแตกต่างระหว่างค่าดัชนีหักเหสูงสุดกับค่าดัชนีหักเหต่ำสุด ค่าสัญลักษณ์ทางแสง
          ๔) สีแฝดและลักษณะทางแสงของผลึกโดยใช้โพลาไรสโคป หาลักษณะทางเดินของแสงในอัญมณี หาค่าสัญลักษณ์ทางแสง หาสีแฝด หรือใช้ไดโครสโคปหาสีแฝด
          ๕) การตรวจสอบเพิ่มเติมอื่นๆ
             - ใช้เครื่องสเปกโตรสโคป ดูการดูดกลืนแสง หรือการเปล่งแสงในช่วงความยาวคลื่นแสงที่สามารถรับได้ด้วยตาเปล่า เพื่อให้ทราบถึงธาตุที่ทำให้เกิดสีในอัญมณี การย้อมสี
             - ใช้เครื่องชั่ง หรือน้ำยาสารละลายหนัก หาค่าความถ่วงจำเพาะ
             - ใช้แสงอัลตราไวโอเลต ตรวจดูการเรืองแสงตามธรรมชาติ หรือการย้อมสี
             - ใช้แว่นกรองแสง ตรวจอัญมณีสังเคราะห์บางชนิด หรือการย้อมสี
             - ใช้เครื่องวัดการนำความร้อนตรวจแยกเพชรออกจากเพชรเทียม เพชรเลียนแบบต่างๆ
             - เครื่องมือที่ใช้วิทยาการเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า สำหรับตรวจสอบอัญมณีบางชนิด ที่ยากต่อการตรวจด้วยวิธีธรรมดา เช่น เครื่องอินฟราเรดสเปกโตรสโคป (Infrared spectroscope) เครื่องเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนซ์ (X-ray fluorescence) เครื่องยู-วี วิสิเบิลสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ (UV-visible spectrophotometer) เครื่องอิเล็กตรอนไมโครโพลป (Electron microprobe) เป็นต้น

         
รายละเอียดในขั้นตอนต่างๆ นี้ จะแสดงให้เห็นว่า ผู้สนใจหรือใครก็ตามจะสามารถตรวจจำแนกประเภทและชนิดอัญมณีได้ ไม่ว่าจะเป็นอัญมณีธรรมชาติหรืออัญมณีที่ทำขึ้นทั้งหลาย โดยการใช้เครื่องมือทดสอบคุณสมบัติต่างๆหลายชนิด รวมทั้งมีความสังเกต รอบคอบระมัดระวัง ในการตรวจวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูลต่างๆ ที่ได้จากการตรวจสอบนั้น มาแปลความหมายให้ได้ถึงประเภทและชนิดของอัญมณี และในขณะเดียวกันบุคคลนั้นก็จะได้รับความรู้ ความเข้าใจในวิชาอัญมณีศาสตร์เพิ่มเติมมากขึ้น
 
 
ขอบคุณที่มา สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 20
 


แสดงความคิดเห็น

เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ


เว็บไซต์สำเร็จรูป รองรับการแสดงผลบนมือถือ

เป็นเว็บไซต์ระบบ Responsive 100% สามารถปรับรูปแบบการแสดงผลได้เองโดยอัตโนมัติ ตามอุปกรณ์ที่เปิดชม (ทั้ง Front end และ Back end) เช่น สมาร์ทโฟนทุกรุ่น, แท็บเล็ต, iPad และ iPhone เป็นเจ้าของได้แล้ววันนี้ ในราคาโปรโมชั่น...


คลิกดูรายละเอียด